تکرار تاریخ و لزوم بازگشت به نظر شهید حسن باقری: این نوع جنگیدن به درد نمیخورد و لازم است که استراتژی در این جنگ عوض شود.
تداوم حملات پرحجم آمریکا بخصوص در دو شب گذشته، پس از آتشبس و امضای تفاهمنامه، همراه با استمرار تهدیدات و نقض تعهدات، نشان میدهد که نه سازوکار تفاهمنامه توانسته رفتار طرف مقابل را مهار کند و نه پاسخهای طرف ایرانی بازدارندگی مؤثر ایجاد کرده است. در چنین وضعیتی، تفاهمنامه از ابزار مهار و امتیازگیری به سندی کماثر تنزل مییابد و پاسخها نیز اگر محاسبات هزینه - فایده طرف آمریکایی را تغییر ندهند، صرفاً کارکرد تاکتیکی یا نمادین خواهند داشت. بنابراین، مسئله اصلی نه صرف وجود تفاهم، بلکه فقدان بازدارندگی معتبر، قابلفهم و قابلاجرا است.
آتشبس یا تفاهمنامه زمانی معنادار است که سه پیامد داشته باشد:
● کاهش محسوس تهدید و حمله
● افزایش هزینه نقض تعهد
● ایجاد پیشبینیپذیری در رفتار دشمن
اگر پس از تفاهم، حملات ادامه یابد، معنای آن روشن است: بازدارندگی شکل نگرفته یا ناقص و ناکارآمد بوده است.
🔺سوال: چرا پاسخهای ایران بازدارنده نبودهاند؟
الف. پایین بودن هزینه تحمیلی: اگر پاسخها در محاسبات طرف مقابل فراتر از «هزینه عملیاتی عادی» نباشند، بازدارنده نخواهند بود.
ب. فاصله میان توان و اراده: بیتردید ایران از توان پاسخگویی بسیار خوبی برخوردار است؛ اما در برخی موارد مشکل نه فقدان توان، بلکه تردید نسبت به اراده بهرهگیری مؤثر از آن توان است. بازدارندگی زمانی معتبر است که توان و اراده هر دو برای دشمن قابلباور باشند.
با این وصف؛ استمرار حملات پس از تفاهمنامه یعنی طرف آمریکایی به یکی از این دو نتیجه رسیده است:
الف: یا تفاهمنامه الزامآوری واقعی ایجاد نکرده است؛
ب: یا پاسخهای طرف ایرانی هنوز برای بازداشتن آمریکاییها کافی نبوده است.
در هر دو حالت، نتیجه واحد است: تفاهمنامه و پاسخها هنوز به «بازدارندگی مؤثر» تبدیل نشدهاند.
🔺شاخصهای اصلی عدم بازدارندگی مؤثر:
● استمرار حملات با وجود تفاهمنامه
● تداوم تهدیدات لفظی و عملی
● نقضهای مکرر بدون هزینه مؤثر
● ارزیابی گامبهگام آستانههای واکنش ایران
● عدم تحمیل پیامد فوری به نقض تعهد
وجود همزمان این شاخصها نشان میدهد که طرف مقابل نهتنها مهار نشده، بلکه ممکن است شرایط را برای افزایش فشار مناسب بداند.
🔹جمعبندی
بازدارندگی زمانی محقق میشود که طرف مقابل به این جمعبندی برسد که:
● نقض تعهد بیهزینه نیست؛
● پاسخ طرف ایرانی قطعی، پرهزینه و دردناک است؛
● ادامه فشار فایدهای ندارد.
تا زمانی که این ادراک شکل نگیرد، تفاهم بدون پشتوانه اجرایی و پاسخ بدون اثرگذاری بر محاسبات دشمن، صرفاً به مدیریت صحنه و فرسایش توان ایران منجر خواهد شد، بیآنکه تغییری در محاسبات طرف آمریکایی یا بازدارندگی ایجاد کند. بنابراین، مسئله اصلی نه صرف نقض یک تفاهم، بلکه عدم ایجاد بازدارندگی معتبر است.
انتهای پیام/