عملیات والفجر ۹ | پایگاه منتظران شهادت

گذری بر چرایی انجام عملیات والفجر ۹
پس از عدم دستیابی به اهداف موردنظر در عملیات بدر، شهر سلیمانیه عراق به عنوان هدف دوم پس از بصره، از سوی طراحان نظامی برگزیده شد. بر همین اساس، با فراهم آوردن مقدمات عملیات در این منطقه، اولین حرکت که قرار بود در تابستان ۱۳۶۴ انجام شود، به دلیل حضور هوشیار دشمن، به فصل زمستان موکول شد.
با فرا رسیدن زمان موعود، شروع عملیات والفجر ۸ نیز شرایط بهتری را برای انجام عملیات موردنظر فراهم کرد؛ چرا که تصور می‌شد با تجمع اغلب یگان‌های عراق در جبهه جنوب، رزمندگان خودی با انجام عملیات والفجر ۹ موفق خواهند شد اولین گام را به منظور آماده‌سازی منطقه برای عملیات بعدی بردارند. مصافاً به اینکه تصور می‌شد عملیات والفجر ۹ بتواند فشار سنگین دشمن در منطقه عملیاتی والفجر ۸ را نیز کاهش دهد.
این عملیات نشان داد که در صورت گشودن جبهه همزمان علیه ارتش عراق، توان دشمن تجزیه می‌شود و قادر نخواهد بود در دو جبهه مجزا و به طور هم‌زمان به مقابله برخیزد.

منطقه جغرافیایی عملیات
منطقه عملیاتی والفجر ۹ با دو جاده از دهانه شیلر و منطقه چومان به شهرهای مریوان و بانه متصل می‌شود. منطقه مزبور کوهستانی، صعب‌العبور و دارای زمستانی سخت است و توسط دو رودخانه زاب‌صغیر و گوگه‌سور به سه قسمت شمالی، میانی و جنوبی تقسیم شده است.
مهمترین شاخص این منطقه، شهر چوارتا است که تا سلیمانیه کمتر از ۱۵ کیلومتر فاصله دارد. این شهر به همراه ارتفاع سارسیر از موقعیتی کلیدی برخوردار است؛ به طوری که از این نقطه می‌توان به سمت سلیمانیه، سید‌دکان، مائوت و ... مانور کرد.

طرح عملیات
از آنجایی که منطقه عملیاتی به سه منطقه مجزا قابل تقسیم بود، سه محور برای انجام عملیات در نظر گرفته شد.
محور اول(جناح راست) نهایتاً به ارتفاعات کوخ نم‌نم و در محور دوم(جناح چپ) نیز به قله ناصر و یال‌های‌شاخ‌کوهان منظور شده بود. محور سوم(جناح میانی) که محور اصلی عملیات بود، می‌بایست ارتفاعات موبرا، مامخلان و پلنگه‌سور تصرف می‌شد.
برهمین اساس، تیپ ۱۰۵ مأموریت تصرف کوخ‌نم‌نم را بر عهده داشت. تیپ ۱۵۵ با تحت امر گرفتن تیپ ۱۱۰ می‌بایست ابتدا مویرا و ماخلان و سپس پلنگه سور را تصرف کند. تیپ ۵۷ نیز با تحت امر گرفتن یک گردان از تیپ ۲۹ تصرف ارتفاعات ناصر‌کوچک و پوزه ناصر با بر عهده داشت. سپس، قله ناصر را تصرف کند و در صورت امکان روی آن مستقر شود. تیپ ۲۹ هم می‌بایست یال‌های‌شاخ‌کوهان را تصرف نماید.
در این میان، قرارگاه رمضان مأموریت داشت ضمن انجام شناسایی، کار انتقال نیروها به منظور انجام دیده‌بانی روی عقبه‌های دشمن و انجام عملیات انهدامی روی پل‌های ارتباطی، قرارگاه‌های فرماندهی و توپخانه‌های دشمن را به عهده گیرد و نیز جاده‌ها را ناامن سازد.

شرح عملیات
در جناح راست، پیشروی از محور هزارقله انجام پذیرفت و رزمندگان ضمن تصرف ارتفاعات کوخ نم‌نم، مأموریت‌ ایذایی خود را در شمال موبرا به انجام رسانید و سپس در خط پدافندی جدید استقرار یافتند. در جناح چپ و در محور ارتفاع ناصر، نیروهای عمل کننده در حالی که مسافتی دشوار و طولانی را طی کرده بودند، خیلی سریع به هدف رسیده و ضمن درگیری با نیروهای عراقی توانستند پایگاه آنها در این محور ساقط کنند. همچنین، در محور کوهان به دلیل وسعت کم منطقه و حضور ضعیف دشمن، اهداف مورد نظر تا چند ساعت بعد تأمین گردید.
در جناح میانی نیز که می‌بایست در مرحله اول عملیات، دو ارتفاع مهم موبرا و مامخلان تصرف شود، نیروهای خودی توانستند پس از ساعت‌ها درگیری، مامخلان و موبرا را (روز اول) به تصرف خود درآوردند. در ادامه عملیات نیز ارتفاع پلنگه سور در آخرین ساعات روز دوم تحت اختیار قوای خودی قرار گرفت.
با توجه به موفقیت مرحله اول عملیات، مقرر شد در مرحله دوم روی ارتفاع کاتو عمل شود. با شروع عملیات، ارتفاع مذکور در اولین ساعات بامداد روز سوم تسخیر شد. ولی دشمن با تقویت سریع محور عملیاتی توانست نیروهای خودی را از ارتفاع مزبور عقب براند. نیروهای خودی با در دست داشتن سمت چپ قله، وضعیت را تثبیت کردند و به این ترتیب درگیری در کاتو پس از سه شبانه‌روز پایان یافت.
همزمان با درگیری روی کاتو، تعدادی از نیروهای خودی در روز چهارم عملیات روی قله کچل، که از بلندترین قلل منطقه است و بر شهر سلیمانیه نیز اشراف دارد، مستقر شدند. پشتیبانی بسیار ضعیف ناشی از وجود برف، ، ادامه حضور روی قله را سخت کرده بود.
دشمن نیز پس از ۸ روز توقف و یقین از ضعف توان خودی، حملات خود را مجدداً آغاز کرد. علاوه بر مشکلات نارسایی‌های زیاد در جبهه خودی، چون مناطق متصرفه نیز هنوز به طور کامل تثبیت نشده بودند، توانست کلیه نقاط از دست داده را بازپس گیرد.

تلفات و خسارات
تلفات
*ک فروند هواپیما
*یک فروند هلی‌کوپتر
*۲۰دستگاه تانک
*۹۰ دستگاه خودرو
*۱۰ قبضه ضد‌هوایی
*مقدار زیادی سلاح سبک و نیمه‌سنگین
*۳ گردان از تیپ ۵۰۴
*یک تیپ*
*یک گردان کماندویی گردان ۹۴ توپخانه
*گردان ۴ تانک تیپ ۷۰۳
*بیش از ۲۵۰۰ نفر کشته و زخمی و ۲۵۰ نفر اسیر

سازمان رزم‌ خودی
قرارگاه نجف اشرف با تیپ‌‌های مستقل نبی‌اکرم، ابوالفضل، بروجردی، قدس و ویژه شهدا سپاه هدایت عملیات را بر عهده داشت. ۲ گردان توپخانه از سپاه و ۲ گردان توپخانه از ارتش وظیفه پشتیبانی آتش را بر عهده داشتند. قرارگاه تاکتیکی رمضان نیز با مأموریت تعیین شده، تحت امر قرارگاه نجف بود.تعداد ۲۵ گردان پیاده، ۱ گردان زرهی و ۴ گردان توپخانه شرکت داشتند.

گردان‌های عمل کننده
*گردان کمیل
*گردان میثم
*گردان حمزه
*گردان ادوات

استعداد دشمن
لشکر ۳۴ پیاده با تیپ‌های ۱۰۵ و ۵۰۴ پیاده مسؤولیت پدافند از منطقه را به عهده داشت. قرارگاه این لشکر در چوارتا بود و تیپ ۱۰۵ در منطقه عمومی گامو و تیپ ۵۰۴ در منطقه عمومی چوارتا مستقر بودند. با شروع عملیات والفجر ۹، یگان‌هایی نیز وارد منطقه شدند. تعداد ۸ گردان پیاده، ۱ گردان زرهی، ۱ گردان کماندو و ۲ گردان توپخانه شرکت داشتند.

نتایج
مناطق آزاد شده چند پاسگاه مرزی بخشی از ارتفاعات کانا، شله کوران، تنگه‌سور، موبرا، ماخلان، کانی‌ماران، سرو و ارتفاعات ۱۴۷۰ و ۱۴۸۹

در حال تکمیل...