عملیات کربلای ۹ در تاریخهای ۱۳۶۶/۰۱/۲۰ و ۱۳۶۶/۰۱/۰۲۱ و با رمز مبارک «یا مهدی ادرکنی(عج)» اجرا شد. مجری این عملیات ارتش جمهوری اسلامی بود که با هدف آزادسازی ارتفاعات در منطقه قصرشیرین استان کرمانشاه انجام گرفت.
وضعیت منطقه
مرز مشترک ایران و عراق، ارتفاعات ۶۵۴ و آهنگران و بیشگان طبق خطالرأس جغرافیایی این ارتفاعات را تشکیل میدهد. از طرفی بعلت داشتن دید و تیر عالی بر روی محورهای سرپلذهاب، قصرشیرین، خسروی و همچنین سرپلذهاب به دشت ذهاب و کنترل دقیق روی زمین های منطقه از شرق به دشت ذهاب و از جنوب به منطقه بین ارتفاعات قلاویزان تا بازی دراز از نظر نظامی دارای موقعیت بسیار حساس و دارای اهمیت میباشد.
بنابراین تصرف این منطقه یکی از اهداف نیروهای عراقی در ابتدای جنگ بود و با استقرار نیرو و ایجاد مواضع سد کننده این منطقه را بهعنوان یک مبدا عملیات برای تصرف کامل ارتفاعات قراویز،کوره موش و شهرستان سرپل ذهاب مورد استفاده احتمالی قرار داده بود. عملیات کربلای ۹ پس از اجرای شناسایی از دشمن به منظور تصرف مناطق طرحریزی و اجراء شد.
شرح عملیات
درحالی که منطقه شلمچه شاهد درگیری و پیروزی رزمندگان ایرانی بود،جبهه جدیدی در غرب علیه نیروهای عراق گشوده شد. نیروهای زمینی ارتش ایران در عملیاتی با نام کربلای ۹ دشمن را در تنگه باباهادی مورد حمله قرار دادند و با عبور از تلههای انفجاری و میدانهای مین به دشمن یورش بردند و پس از نبردی جانانه و کمنظیر در مدت سه ساعت، تنگه مهم باباهادی را واقع در منطقه پیشگاه به تصرف خود درآوردند و باقیمانده نیروهای عراق را وادار به فرار کردند.
در پی این حمله فرماندهان عراقی به خاطر حساسیت منطقه، نیروهای پراکنده را به سرعت جمعآوری و اقدام به انجام ۱۰ پاتک(ضدحمله) میکنند که نیروهای ایرانی با مقاومت جانانه همه پاتکها را سرکوب میکنند. این اقدام نیروهای ایرانی موجب شد دشمن بدون گرفتن کمترین نتیجهای به عقب رانده شود.
این عملیات با حمله نیروهای تیپ ۳ لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه آغاز شد. سرعت عمل مناسب همراه با غافلگیری را میتوان از عوامل اصلی پیروزی در این عملیات محدود نام برد. پایگاه رزمی کرمانشاه برابر امریه ستاد هوانیروز با اختصاص قسمتی از توان رزمی خود و بکارگیری ۱۲ فروند از انواع بالگرد ضمن ادامه پشتیبانی پدافندی از قرارگاه غرب در منطقه ایلام و سومار عملیات پشتیبانی هوایی از نیروهای عمل کننده خودی در عملیات کربلای ۹ را نیز به عهده گرفت. به همین خاطر دو روز قبل از شروع عملیات، گروه هوانیروز در پادگان ابوذر سرپلذهاب مستقر شد و خلبانان و افسران رابط در محل قرارگاه از نحوه اجرای عملیات و وضعیت نیروهای خودی و دشمن توجیه شدند.
لشکر ۸۱ زرهی ماموریت داشت با به کارگیری تیپ ۳ زرهی در چپ به منظور تصرف ارتفاعات ۶۵۴ و ۵۴۲ به عنوان تلاش اصلی و تیپ۴ راست به عنوان تلاش فرعی به منظور تصرف ارتفاعات آهنگران تک را بهداخل خاک عراق انجام دهند.
عملیات کربلای ۹ با هدف آزاد سازی منطقه عملیاتی شمالغربی کوه قراویز، ارتفاعات قراویز، ۴۱۵، ۴۱۰، ۵۴۲، ۴۰۰، پاسگاه مرزی، تنگه باباهادی و ارتفاعات قراویز در منطقه بیشگان که مدت ۷ سال در اشغال نیروهای متجاوز عراق بوده توسط تیپ ۳ و ۴ لشکر ۸۱ زرهی کرمانشاه(گردان ۱۱۹،۱۶۶،۲۱۱،۱۲۸،۱۲۸،۱۲۸،۷۶۹،۱۴۳ و گردانهای ۷۶۶ و ۴۳۴ و عناصری از تیپ ۵۵ هوابرد و توپخانه لشکری شامل گردانهای ۳۲۲ و ۳۲۹ ۳۰ م م گردان کاتیوشا از گروه مراغه) و پایگاه هوانیروز کرمانشاه با ابلاغ نیروی زمینی ارتش ایران به وقوع پیوست و سرعت عمل مناسب همراه با غافل گیری را میتوان از عوامل اصلی پیروزی دراین عملیات نام برد که در نتیجه آن تمامی اهداف تعیین شده تأمین شد.
قرارگاه خاتم الانبیاء
نیروهای ایرانی پس از تصرف کامل ارتفاعات، تنگه و پاسگاه باباهادی، باآرایش دفاعی کامل ،تلاش میکنند تا مواضع تسخیر شده را حفظ کنند. با مقابله سرسختانه رزمندگان، ،تمامی پاتکهای عراق سرکوب میشود و دشمن هر بار پس از تحمل تلفات و خسارات زیاد وادار به عقبنشینی میگردد.
این عملیات، علاوه بر تحقق اهداف از پیش تعیین شده، باعث میشود که از نقل و انتقالات دشمن برای کمک به نیروهای درگیر در شرق بصره جلوگیری به عمل میآورد.
این عملیات یکی از عملیاتهایی بود که عراق و سازمان ملل را مجبور به پذیرش شرایط ایران در معرفی عراق به عنوان آغازگر جنگ و سایر پیش شرطهای اعلامی ایران وادار کرد.
سازمان رزمی خودی
*تیپ ۳ و ۴ لشکر زرهی ۸۱
*قرارگاه تیپ ۳ زرهی ۸۱ قرارگاه تیپ ۴ پ.م ۸۱
*گروه رزمی ۱۱۹ پ.م گروه رزمی ۱۱۳ پ.م
*گردان ۲۱۱ تانک گروه رزمی ۱۰۸ پ.م
*گردان ۱۴۳ پ.م گروه رزمی ۱۲۸ پ.م
*گردان ۱۶۶ پیاده گردان ۲۱۰ تانک
*تیپ ۵۵ هوابرد
*گردانهای ۳۲۲ و ۳۲۹ ۳۰ م م گردان کاتیوشا
یگانهای دشمن
*تیپ ۴۳۰ و ۷۰۵ پیاده
*تیپ کماندویی سپاه ۲
تلفات و خسارات دشمن
*یگانهای منهدم شده: گردانهای ۳ ،۱ و ۴ از تیپ کماندویی سپاه دوم و گردان ۴ نیروی مخصوص از تیپ ۳ را نام برد.
*تعداد زیادی خمپارهانداز، تیربار، جنگافزار انفرادی و مقدار زیادی مهمات به غنیمت گرفته شد.
*۲۵۰۰نفر از به کشته و ۵۵ نفر آنان به اسارت درآمدند.
*۱۵ دستگاه تانک، ۳۵ دستگاه نفربر، پنج دستگاه خودرو، چندین انبار مهمات و دو آتشبار دشمن منهدم شد.
نتایج
آزاد سازی منطقه عملیاتی شمالغربی کوه قراویز، ارتفاعات قراویز،(۴۱۵، ۴۱۰، ۵۴۲، ۴۰۰)،پاسگاه مرزی، تنگه باباهادی و ارتفاعات قراویز در منطقه بیشگان و عقبراندن از قصرشیرین.